پاسخ کوتاه: انواع بسته بندی دارو در سه گروه اصلی قرار میگیرند: بستهبندی اولیه که مستقیماً با دارو در تماس است و نمونههایی مانند بلیستر، بطری، ویال، آمپول، تیوب و ساشه را شامل میشود؛ بستهبندی ثانویه که ظرف اولیه و بروشور دارو را درون خود جای میدهد و اغلب به شکل جعبه مقوایی تولید میشود؛ و بستهبندی ثالثیه که برای انتقال، جابهجایی و نگهداری دارو در انبار کاربرد دارد. انتخاب جنس و ساختار هر لایه نیز به میزان حساسیت دارو در برابر رطوبت، نور، اکسیژن و سایر عوامل محیطی وابسته است.
هنگامی که یک جعبه قرص را از داروخانه تهیه میکنید، در حقیقت با چند لایه متفاوت از بستهبندی دارویی سروکار دارید. بلیستر داخل جعبه، قرصها را تا زمان مصرف از تماس مستقیم با عوامل محیطی محافظت میکند. جعبه مقوایی نیز ضمن کاهش احتمال آسیبدیدن بلیستر بر اثر ضربه، اطلاعات موردنیاز درباره دارو را به مصرفکننده ارائه میدهد. در مرحله توزیع، کارتنهای حمل وظیفه انتقال ایمن تعداد زیادی از این جعبهها را از کارخانه به مراکز پخش و داروخانهها بر عهده دارند. آشنایی با عملکرد هر لایه به تولیدکنندگان کمک میکند ساختار بستهبندی و مواد اولیه را متناسب با ویژگیهای محصول انتخاب کنند. در ادامه، انواع بسته بندی دارو را از نظر ساختار، جنس، کاربرد و الزامات ایمنی بررسی میکنیم.
انواع بسته بندی دارو در سه سطح اصلی
| سطح بستهبندی | نمونهها | وظیفه اصلی |
|---|---|---|
| اولیه | بلیستر، بطری، ویال، آمپول، تیوب و ساشه | تماس مستقیم با دارو و محافظت از آن در برابر رطوبت، اکسیژن، نور و آلودگی |
| ثانویه | جعبه مقوایی تاشو و بروشور | محافظت از ظرف اولیه، ارائه اطلاعات محصول، نمایش هویت برند و ایجاد فضای مناسب برای درج شناسههای اصالت |
| ثالثیه | کارتن حمل، شرینک و پالت | حفاظت از بستهها هنگام حملونقل، جابهجایی و انبارداری |

هر کدام از این سه سطح، مسئولیت مشخصی در حفظ کیفیت دارو و تکمیل فرایند توزیع آن دارند. در بستهبندی اولیه، سازگاری مواد با ترکیبات دارویی و توانایی محافظت از محصول در برابر عوامل محیطی در اولویت قرار میگیرد. در لایه ثانویه، طراحی ساختار جعبه، انتخاب مقوا، کیفیت چاپ و خوانایی اطلاعات اهمیت پیدا میکند. بستهبندی ثالثیه نیز باید از استحکام کافی برای نگهداری و انتقال تعداد زیادی از محصولات برخوردار باشد.
در صنعت چاپ و تولید بسته بندی دارویی، بخش مهمی از فعالیت تولیدکنندگان به ساخت جعبههای مقوایی و کارتنهای مورد استفاده در لایههای ثانویه و ثالثیه اختصاص دارد. این محصولات فقط نقش محافظ فیزیکی ندارند؛ بلکه در معرفی دارو، انتقال اطلاعات و شکلگیری هویت بصری منسجم برندهای دارویی نیز مؤثر هستند.
بستهبندی اولیه؛ انتخاب ظرف مناسب بر اساس نوع دارو
بستهبندی اولیه در میان انواع بسته بندی دارو، نزدیکترین لایه به محصول محسوب میشود و معمولاً بهطور مستقیم با محتویات دارویی تماس دارد. ساختار این بستهبندی باید با شکل دارویی، ترکیبات فعال، شرایط نگهداری و میزان حساسیت محصول هماهنگ باشد. برای همین نمیتوان از یک نوع ظرف یکسان برای قرص، شربت، داروی تزریقی و پماد استفاده کرد. هر محصول به بستهبندی متناسب با ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی خود نیاز دارد.
بسته بندی قرص و کپسول؛ بلیستر و بطری
بلیستر یا بستهبندی تاولی، یکی از متداولترین روشها برای بسته بندی قرص و کپسول به شمار میرود. در این روش، محفظههای جداگانه نگهداری دارو با استفاده از فیلمهای پلاستیکی یا آلومینیومی شکل میگیرند و قسمت پشتی آنها معمولاً با فویل آلومینیومی پوشانده میشود.
مهمترین ویژگی بلیستر، قرار گرفتن هر دوز دارو در یک حفره مستقل است. هنگام خارج کردن یک قرص، سایر دوزها همچنان در محفظههای بسته خود باقی میمانند. این ساختار به حفظ شرایط نگهداری قرصها تا زمان مصرف کمک میکند و تماس غیرضروری آنها با محیط را کاهش میدهد.
بطریهای ساختهشده از پلیاتیلن با چگالی بالا (HDPE) نیز گزینه دیگری برای نگهداری قرص و کپسول هستند. این ظروف بهویژه برای محصولاتی که بهصورت تعداد بالا عرضه میشوند، از جمله برخی مکملهای دارویی، کاربرد دارند. در مواردی که کنترل رطوبت اهمیت داشته باشد، امکان استفاده از رطوبتگیر مناسب در داخل بطری نیز وجود دارد.
بستهبندی شربت، سوسپانسیون و قطره
داروهای مایع معمولاً در بطریهای شیشهای یا پلاستیکی عرضه میشوند. برای محصولاتی که نسبت به نور حساسیت دارند، شیشه کهربایی یکی از انتخابهای رایج است. این نوع شیشه میتواند بخش قابلتوجهی از پرتوهای فرابنفش و نور مرئی کوتاهموج را جذب کند و میزان مواجهه محتویات با نور را کاهش دهد.
بطریهای PET نیز به دلیل وزن پایین، شفافیت و قابلیت تولید در شکلهای متنوع، برای بستهبندی بعضی از شربتها و مکملهای مایع مورد استفاده قرار میگیرند. در انتخاب این ظروف، جنس بطری، نوع درب، کیفیت آببندی و سازگاری مواد با ترکیبات دارو باید بهدقت بررسی شود.
بسته به کاربرد و شیوه مصرف محصول، ممکن است اجزای دیگری مانند درب کودکایمن، پیمانه اندازهگیری یا قطرهچکان نیز به بستهبندی اضافه شوند.
بسته بندی داروهای تزریقی؛ ویال، آمپول و سرنگ آماده
در ساخت ظروف مورد استفاده برای داروهای تزریقی، مقاومت شیمیایی شیشه و میزان سازگاری آن با فرمولاسیون دارویی اهمیت بالایی دارد. شیشه بوروسیلیکات نوع I به دلیل برخورداری از مقاومت هیدرولیتیکی بالا و سازگاری مناسب با بسیاری از ترکیبات دارویی، یکی از مواد پرکاربرد در تولید این ظروف است.
ویال دارویی معمولاً از بدنه شیشهای، درپوش لاستیکی و کلاهک آلومینیومی تشکیل میشود. این ساختار امکان برداشت دارو از طریق درپوش لاستیکی را فراهم میکند. تعداد دفعات مجاز برداشت و شرایط استفاده از ویال باید مطابق دستورالعمل و مشخصات محصول تعیین شود.
آمپول نوع دیگری از ظروف دارویی است که بهصورت کاملاً بسته تولید میشود. برای دسترسی به محتویات آن باید قسمت مشخصی از بدنه شیشهای شکسته شود. در برخی محصولات تزریقی نیز از سرنگهای از پیش پرشده استفاده میشود که آمادهسازی دوز موردنیاز را برای مصرف آسانتر میکنند.
بستهبندی پماد، کرم و ژل
تیوبهای آلومینیومی به دلیل خاصیت سدکنندگی مطلوب در برابر نور، هوا و رطوبت، برای نگهداری بسیاری از پمادهای دارویی مناسب هستند. این تیوبها پس از فشرده شدن تا حد زیادی حالت جمعشده خود را حفظ میکنند و به کاهش ورود مجدد هوا به داخل ظرف کمک میکنند.
در کنار نمونههای فلزی، تیوبهای پلاستیکی و لمینتی نیز در بستهبندی کرمها و ژلها کاربرد گستردهای دارند. وزن کمتر، تنوع در طراحی ظاهری و امکان تولید در ابعاد مختلف از ویژگیهای این ساختارهاست. با این حال، انتخاب نوع تیوب باید با توجه به فرمولاسیون محصول، سطح محافظت موردنیاز و سازگاری مواد سازنده با محتویات آن انجام شود.
بستهبندی پودر، گرانول و قرص جوشان
برای بستهبندی پودرها و گرانولهای دارویی معمولاً از ساشه یا استیکپکهای چندلایه استفاده میشود. این بستهها میتوانند از ترکیب موادی مانند PET، فویل آلومینیومی و پلیاتیلن ساخته شوند. هر لایه وظیفه مشخصی دارد؛ لایه بیرونی معمولاً قابلیت چاپ و استحکام مکانیکی را تأمین میکند و لایه داخلی برای تماس با محصول و انجام دوخت حرارتی طراحی میشود.
قرصهای جوشان در برابر رطوبت حساسیت بالایی دارند و جذب آب میتواند کیفیت و عملکرد آنها را تحت تأثیر قرار دهد. به همین دلیل، این محصولات اغلب در تیوبهای مجهز به درپوش رطوبتگیر یا ساشههایی با لایه محافظ آلومینیومی بستهبندی میشوند.
بستهبندی مکملهای پودری و ورزشی
مکملهایی مانند پودر پروتئین، کراتین و گینر معمولاً در قوطیها یا ظروف پلاستیکی دربپیچی عرضه میشوند. این ظروف اغلب به فویل پلمپ نیز مجهز هستند تا شرایط نگهداری محصول بهتر حفظ شود. طراحی آنها باید بهگونهای باشد که ضمن محافظت از محتویات، استفاده و نگهداری محصول برای مصرفکننده آسان باشد.
برای ایجاد طرحهای گرافیکی ماندگار روی بدنه این ظروف، استفاده از لیبل IML نیز کاربرد دارد. در این فناوری، لیبل همزمان با فرایند قالبگیری تزریقی در بدنه پلاستیکی ظرف قرار میگیرد و با آن یکپارچه میشود. در نتیجه، برچسب جداگانهای روی سطح ظرف وجود ندارد و احتمال بلند شدن لبهها یا جدا شدن لیبل در شرایط معمول استفاده کاهش پیدا میکند. این ویژگی در طراحی ظروف مکمل و محصولات ورزشی که ممکن است در محیطهای مرطوب نگهداری شوند، اهمیت دارد.
جنس بسته بندی دارو؛ بررسی و مقایسه مواد پرکاربرد
انتخاب جنس بسته بندی دارو یکی از تصمیمهای مهم در طراحی سیستم نگهداری محصولات دارویی است. مواد مختلف از نظر مقاومت شیمیایی، میزان عبور رطوبت و گازها، محافظت در برابر نور، وزن و قابلیت شکلدهی عملکرد یکسانی ندارند. به همین دلیل، انتخاب ماده اولیه باید بر اساس نیازهای واقعی دارو و شرایط نگهداری آن صورت بگیرد.
| جنس بستهبندی | کاربرد رایج | مزیت اصلی | محدودیت |
|---|---|---|---|
| PVC | فیلم شکلدهنده حفره بلیستر | شفافیت، قیمت مناسب و قابلیت شکلدهی | میزان سدکنندگی محدود در برابر بخار آب و گازها |
| PVC با پوشش PVDC | بلیستر داروهای حساستر به رطوبت | عملکرد بهتر در جلوگیری از عبور رطوبت و گازها نسبت به PVC معمولی | هزینه بالاتر و دشواری بیشتر در بازیافت ساختارهای چندلایه |
| Aclar (PCTFE) | بلیستر داروهای حساس به رطوبت | مقاومت بالا در برابر نفوذ بخار آب در میان فیلمهای شفاف | قیمت بالاتر در مقایسه با بسیاری از فیلمهای رایج |
| آلومینیوم | بلیستر آلو-آلو، فویل پشتی بلیستر و تیوب پماد | سدکنندگی بسیار بالا در برابر نور، رطوبت و گازها در صورت سالم بودن ساختار | عدم شفافیت و ضرورت طراحی مناسب برای جلوگیری از آسیب فویل |
| شیشه نوع I | ویال و آمپول دارویی | مقاومت هیدرولیتیکی بالا و سازگاری شیمیایی مناسب | وزن نسبتاً زیاد و احتمال شکستگی |
| شیشه کهربایی | بطری شربت و قطره | جلوگیری از عبور بخش قابلتوجهی از نور فرابنفش و نور مرئی کوتاهموج | شکنندگی و وزن بیشتر نسبت به بسیاری از ظروف پلاستیکی |
| HDPE | بطری قرص و ظروف مکمل | وزن کم، استحکام مناسب و مقاومت مطلوب در برابر رطوبت | غیرشفاف بودن و محدودیت در برخی کاربردهای نیازمند سدکنندگی گازی بالا |
| PET | بطری شربت و مکمل مایع | شفافیت، وزن پایین و ویژگیهای مناسب برای بسیاری از ظروف مایع | میزان سدکنندگی وابسته به ضخامت و ساختار ظرف |
| مقوای بکر | جعبه مقوایی ثانویه دارو | چاپپذیری مطلوب، قابلیت طراحی و محافظت فیزیکی از ظرف اولیه | بهتنهایی مانع مؤثری در برابر نفوذ رطوبت و اکسیژن نیست |
نکته مهم این است که نمیتوان یک ماده مشخص را برای تمام محصولات دارویی بهترین گزینه دانست. برای نمونه، PVC معمولی ممکن است پاسخگوی نیاز دارویی با حساسیت کمتر باشد؛ اما محصولی که به رطوبت حساسیت بیشتری دارد، ممکن است به ساختارهایی مانند PVC/PVDC یا PCTFE نیاز داشته باشد. در برخی موارد نیز استفاده از بستهبندی آلومینیومی انتخاب مناسبتری خواهد بود.
تصمیمگیری نهایی نباید تنها بر پایه ویژگیهای عمومی مواد اولیه انجام شود. میزان نفوذپذیری، کیفیت دوخت و آببندی، سازگاری شیمیایی مواد با دارو، شرایط نگهداری و نتایج آزمونهای پایداری، همگی در ارزیابی عملکرد سیستم بستهبندی اهمیت دارند.
برای مطالعه دقیقتر الزامات فنی مربوط به ظروف و سیستمهای نگهداری دارو، میتوانید راهنمای رسمی سازمان غذا و داروی آمریکا درباره سیستمهای بستهبندی و درببندی داروهای انسانی را بررسی کنید.
در بسته بندی دارو از چه نوع فلزی استفاده میشود؟
آلومینیوم از مهمترین فلزات مورد استفاده در صنعت بستهبندی دارویی است. فویل پشتی بلیستر، ساختارهای آلو-آلو، تیوبهای پماد، کلاهک ویالها و برخی ظروف دارویی از جمله محصولاتی هستند که در تولید آنها از آلومینیوم استفاده میشود.
وزن نسبتاً پایین، قابلیت شکلدهی، امکان تولید فویلهای بسیار نازک و خاصیت سدکنندگی مناسب در برابر نور، رطوبت و گازها از دلایل اصلی کاربرد این فلز در بستهبندی دارو هستند. البته عملکرد محافظتی محصول نهایی به کیفیت فویل، نوع پوششها، اتصالات و سالم ماندن ساختار بستهبندی نیز بستگی دارد.
در بعضی محصولات، آلومینیوم با لایههای پلیمری ترکیب میشود تا علاوه بر ایجاد محافظت مناسب، ویژگیهایی مانند قابلیت شکلدهی، دوخت و سهولت استفاده نیز در بستهبندی فراهم شود.
ویژگیهای ایمنی در بسته بندی دارو
کاربرد انواع بسته بندی دارو به نگهداری و انتقال محصول محدود نمیشود. طراحی بسته باید موضوعاتی مانند جلوگیری از دسترسی ناخواسته کودکان، مشخص شدن آثار باز شدن قبلی و امکان بررسی اصالت دارو را نیز پوشش دهد. این ویژگیها در کنار محافظت فیزیکی، بخشی از الزامات مهم طراحی بستهبندی محصولات دارویی محسوب میشوند.
بستهبندی کودکایمن
بستهبندی کودکایمن با هدف دشوار کردن دسترسی کودکان به محتویات دارو طراحی میشود، در حالی که بزرگسالان بتوانند آن را طبق روش تعیینشده باز کنند. دربهای فشاری و چرخشی و برخی ساختارهای ویژه بلیستر از نمونههای این نوع بستهبندی هستند.
استاندارد ISO 8317 الزامات و روشهای آزمون مربوط به بستهبندیهای کودکایمن قابلبستن مجدد را مشخص میکند. برای بستهبندیهای دارویی کودکایمن که پس از باز شدن امکان بستن مجدد ندارند، استاندارد ISO 14375:2018 مرجع مرتبطتری است. این استاندارد الزامات عملکردی و روشهای آزمون چنین بستههایی را تعیین میکند.
منظور از کودکایمن بودن این نیست که باز کردن بسته برای کودک بهطور مطلق غیرممکن باشد؛ بلکه عملکرد بستهبندی باید در آزمونهای مشخصشده، معیارهای استاندارد را برآورده کند. بنابراین، استفاده از چنین بستههایی همچنان جایگزین نگهداری دارو در محلی دور از دسترس کودکان نیست.
نشانههای دستکاری و باز شدن بسته
برای افزایش اطمینان مصرفکننده از سلامت بستهبندی، میتوان از اجزایی استفاده کرد که باز شدن قبلی محصول را قابل تشخیص میکنند. فویل پلمپ زیر درب بطری، حلقه شکستنی اطراف درب و نوارهای پارگی روی جعبه، نمونههایی از این راهکارها هستند.
وجود این نشانهها به مصرفکننده امکان میدهد پیش از استفاده، وضعیت ظاهری بسته را بررسی کند. در صورت مشاهده آسیب در پلمپ یا نشانه امنیتی محصول، باید از مصرف آن خودداری شود و موضوع با داروساز یا عرضهکننده مجاز در میان گذاشته شود.
ردیابی و اطمینان از اصالت دارو
سامانه تیتک (TTAC) در ایران برای رهگیری و کنترل اصالت فرآوردههای سلامتمحور مورد استفاده قرار میگیرد. شناسهها و برچسبهای اصالت درجشده روی محصولات، امکان بررسی اطلاعات و وضعیت آنها را از طریق روشهای استعلام تعیینشده فراهم میکنند.
هنگام طراحی بسته بندی دارو باید فضای کافی برای درج شناسههای اصالت، بارکدها و اطلاعات رهگیری پیشبینی شود. این اطلاعات باید در موقعیتی قرار بگیرند که پس از چاپ، بستهبندی، جابهجایی و عرضه محصول همچنان خوانا باشند و امکان اسکن صحیح آنها وجود داشته باشد.
برای کسب اطلاعات بیشتر درباره فرایند رهگیری و بررسی اصالت محصولات سلامتمحور، میتوانید به سامانه تیتک مراجعه کنید.
بستهبندی ثانویه؛ اهمیت طراحی و چاپ در تولید جعبه دارویی
جعبه مقوایی یکی از اصلیترین اجزای بستهبندی ثانویه و از پرکاربردترین ساختارها در انواع بسته بندی دارو است. ابعاد و طراحی این جعبه باید با اندازه ظرف اولیه، تعداد اقلام داخل بسته و ابعاد بروشور هماهنگ باشد. نوع مقوا، ساختار جعبه و کیفیت چاپ نیز در عملکرد و کیفیت محصول نهایی تأثیر مستقیم دارند.
جعبه دارویی باید استحکام کافی داشته باشد تا بتواند در برابر فشارها و ضربههای متداول هنگام حملونقل و انبارداری مقاومت کند. در کنار این موضوع، ابعاد و ساختار جعبه باید با تجهیزات کارتنگذار در خط بستهبندی هماهنگ باشد. در غیر این صورت، ممکن است فرایند ورود جعبه به دستگاه، باز شدن آن یا قرارگیری محصول داخل بسته با اختلال مواجه شود.
در مرحله طراحی، محل درج اطلاعاتی مانند نام دارو، ترکیبات، دستور مصرف، شرایط نگهداری، شماره سری ساخت و تاریخ تولید و انقضا باید از ابتدا مشخص شود. فضای موردنیاز برای برچسب اصالت و شناسههای رهگیری نیز باید بر اساس الزامات مربوط به محصول در نظر گرفته شود.
کیفیت چاپ در تولید جعبههای دارویی اهمیت ویژهای دارد. نوشتههای کوچک، علائم هشداردهنده، اطلاعات مصرف و مشخصات محصول باید با وضوح و خوانایی مناسب چاپ شوند. انتخاب مقوای متناسب با کاربرد، کنترل دقت برش، اجرای صحیح خط تا، کیفیت چسبکاری و رعایت ابعاد استاندارد نیز از عواملی هستند که بر کیفیت نهایی جعبه اثر میگذارند.
برای آشنایی بیشتر با خدمات تولید این محصولات، صفحه چاپ جعبه دارویی و بستهبندی مکمل در ماتریس را مشاهده کنید.
پرسشهای متداول درباره انواع بسته بندی دارو
بلیستر چیست و چه کاربردی دارد؟
بلیستر یا بستهبندی تاولی، ساختاری برای نگهداری جداگانه قرصها و کپسولهاست که در آن هر دوز دارو داخل یک حفره مستقل قرار میگیرد. قسمت پشتی این حفرهها معمولاً با فویل آلومینیومی پوشانده میشود. با فشار دادن هر بخش، داروی داخل همان محفظه خارج میشود و سایر قرصها در حفرههای بسته باقی میمانند.
چرا بعضی داروها در بطریهای قهوهای یا کهربایی عرضه میشوند؟
شیشه کهربایی با جذب بخش قابلتوجهی از پرتوهای فرابنفش و بخشی از نور مرئی کوتاهموج، به محافظت از داروهای حساس به نور کمک میکند. به همین دلیل، برای نگهداری برخی شربتها و قطرههای دارویی از بطریهای ساختهشده با این نوع شیشه استفاده میشود. میزان محافظت موردنیاز نیز باید متناسب با ویژگیهای خود دارو تعیین شود.
چرا بهتر است قرصها را تا زمان مصرف از بلیستر خارج نکنیم؟
بلیستر تا زمان مصرف، قرص را در برابر رطوبت و سایر عوامل محیطی محافظت میکند. اطلاعاتی مانند نام دارو، شماره سری ساخت و تاریخ انقضا نیز روی بستهبندی یا جعبه آن درج میشوند. خارج کردن زودهنگام قرصها از بلیستر و انتقال آنها به ظرفی دیگر ممکن است شرایط محافظتی اولیه را تغییر دهد و احتمال اشتباه گرفتن داروها را افزایش دهد.
تفاوت بستهبندی اولیه و ثانویه دارو چیست؟
در دستهبندی انواع بسته بندی دارو، بستهبندی اولیه نزدیکترین لایه به محصول است و مستقیماً با دارو تماس دارد؛ نمونههایی از آن شامل بلیستر، بطری و ویال هستند. بستهبندی ثانویه، ظرف اولیه را درون خود جای میدهد و معمولاً به شکل جعبه مقوایی همراه با بروشور تولید میشود. این لایه علاوه بر ایجاد محافظت فیزیکی، اطلاعات محصول و هویت بصری برند را نیز نمایش میدهد.
بهترین جنس برای بسته بندی دارو کدام است؟
برای همه داروها نمیتوان یک ماده مشخص را بهعنوان بهترین جنس بستهبندی معرفی کرد. انتخاب مواد اولیه به شکل دارویی، میزان حساسیت محصول در برابر رطوبت و نور، سازگاری شیمیایی، شرایط نگهداری و نتایج آزمونهای پایداری بستگی دارد. PVC، PVDC، PCTFE، آلومینیوم، شیشه، HDPE و PET از جمله مواد پرکاربرد در تولید بستهبندیهای دارویی هستند.
جعبه مقوایی دارو چه ویژگیهایی باید داشته باشد؟
جعبه دارویی باید از مقوای متناسب با کاربرد تولید شود و استحکام کافی برای محافظت از ظرف اولیه داشته باشد. خوانایی اطلاعات، دقت در ابعاد و برش، کیفیت چاپ، پیشبینی فضای مناسب برای درج شناسههای رهگیری و سازگاری با تجهیزات خط بستهبندی نیز از ویژگیهای مهم این جعبهها به شمار میروند.
منابع و استانداردهای بستهبندی دارویی
- FDA – Container Closure Systems for Packaging Human Drugs and Biologics؛ راهنمای ارزیابی سیستمهای بستهبندی و درببندی داروهای انسانی.
- ISO 8317 – Child-resistant packaging, reclosable packages؛ استاندارد الزامات بستهبندیهای کودکایمن قابلبستن مجدد.
- ISO 14375:2018 – Child-resistant non-reclosable packaging for pharmaceutical products؛ استاندارد الزامات و روشهای آزمون بستهبندیهای کودکایمن غیرقابلبستن مجدد دارویی.
- سامانه تیتک (TTAC)؛ سامانه رهگیری و کنترل اصالت فرآوردههای سلامتمحور در ایران.