مقوا

صنعت کاغذ

انسان اولیه ، به‌تدریج که نیاز به تصویر کردن اشیاء ، یادداشت کردن وقایع و ارسال پیام های کتبی را درک کرد، اهمیت و ضرورت شیئی که بتواند بر روی آن اثر به جا ماندنی را ثبت کند، دریافته بود و همواره در راه دستیابی به آن تلاش می‌کرد. کارگران چینی که در سال ۷۵۱ به دست ایرانیان اسیر شدند، این فن را با استفاده از کتان و شاهدانه ، به مردم سمرقند آموختند و بعدها توسط مسلمانان در بغداد ، دمشق و حتی مراکش و اسپانیا متداول شد. اولین کارخانه کاغذ سازی ، درسال ۱۱۵۴ در اسپانیا و اولین آسیاب تهیه پودر چوب ، در سال ۱۱۹۰ در فرانسه تأسیس شده بود.

در ایران ، فعالیت کاغذ سازی ، اولین بار با تأسیس کارخانه مقوا سازی و با استفاده از کاغذهای باطله درسال ۱۳۱۳ شمسی در کرج شروع شد و حدود ۱۵ سال است که با تأسیس دو کارخانه کاغذ سازی پارس در هفت تپه خوزستان و کارخانه چوب و کاغذ ایران (چوکا) در گیلان ، به صورت یک تکنولوژی مدرن و پیشرفته درآمده است.

مواد اولیه تهیه کاغذ

مواد اولیه انواع کاغذ ، بطور کلی ، مواد سلولزی است که از منابع مختلف تهیه می‌شوند:

  • ساقه کتان ، شاهدانه ، پنبه که الیاف بلند (در حدود ۱٫۲ تا ۶ میلی متر) دارند.
  • ساقه گیاهانی مانند گندم ، جو (کاه) ، نی ، کنف و غیره.
  • درختانی که برگ سوزنی دارند، مانند کاج (با الیاف بلند ) و یا برگ پهن دارند مانند چنار (با الیاف کوتاه در حدود ۰٫۵ تا ۱٫۲ میلی متر)
  • انواع کاغذ‌های باطله و یا خرده‌ها و قطعات مقوای کهنه
  • الیاف تفاله نیشکر

هزینه تأمین مواد اولیه مورد نیاز براى تولید یک تن خمیرکاغذ از تنه درختان یک میلیون و ۲۰۰ هزار ریال و از باگاس نیشکر فقط ۱۴۰ هزار ریال است. جالب اینکه آزاد کردن باگاس که زباله نیشکر است براى محیط زیست مضر بوده و تبدیل آن به کاغذ نوعى سود دو طرفه محسوب مى شود.

این در حالى است که مصرف بى رویه درختان جنگلى بویژه در مناطق شمالى کشور براى تهیه خمیر کاغذ، مى تواند اکوسیستم جنگلى این مناطق کشور را در معرض آسیب جدى و حتى نابودى قرار دهد.

مراحل ساختن کاغذ در کارخانه

برای ساختن کاغذ، درختان را می‌برند و به کمک دستگاه‌‌های ویژه‌ای، تنه‌ی آن‌ها را ریز ریز می‌کنند. سپس، تکه‌های کوچک چوب را با مواد شیمیایی(از جمله سود، سولفات یا سولفیت) و مقدار زیادی آب داغ، مخلوط می‌کنند. به این ترتیب، خمیری از رشته‌های سلولزی به دست می‌آید. آن‌گاه، خمیر را روی یک توری فلزی می‌ریزند تا آب اضافی خود را از دست بدهد. سپس خمیر از لابه‌لای چند غلطک می‌‌گذرد و آب خود را بیش‌تر از دست می‌دهد. پمپ‌های مکنده‌ی آب، به این کار کمک می‌کنند. سرانجام، خمیری که به صورت ورقه‌ی درازی درآمده است، با گذشتن از لابه‌لای غلطک‌های داغ، که در دستگاه‌های بزرگ بیش از ۱۰۰ عدد است، خشک می‌شود و به صورت کاغذ در می‌آید. در پایان کار، دستگاهی که به رایانه ارتباط دارد، کلفتی کاغذ، اندازه‌ی آب و شمار سوراخ‌های احتمالی موجود در آن را بررسی می‌کند.

در صورتی که کلفتی کاغذ در همه‌جا یکسان باشد، اندازه‌ی آب مناسب باشد و تعداد سوراخ‌ها چندان زیاد نباشد، کاغذ برش می‌خورد و به بازار فرستاده می‌شود.

گاهی با بهره‌گیری از مواد دیگری، کاغذهای بهتری ساخته می‌شود. برای مثال، برای این که کاغذ سطح صاف‌تری داشته باشد و آب زیادی به خود نگیرد، نشاسته یا رزین به دست آمده از درخت کاج را به آن می‌افزایند. برای ساختن کاغذهای بسیار نرم و سفید نیز کاغذ را از لابه‌لای غلطک‌هایی می‌گذرانند که دمای بیش‌تری دارند و سطح آن کاغذ‌ها را با مخلوطی از خاک چینی و آب می‌پوشانند. هم‌چنین، برای این که کاغذ محکم‌تر شود، به آن پنبه می‌افزایند. اگر هم بخواهند از کاغذ، دستمال کاغذی درست کنند، به آن نرم‌کننده می‌افزایند و با کمک مواد شیمیایی، میکروب‌های آن را از بین می‌برند. بنابراین، با بهره‌گیری از مواد گوناگون می‌توانیم کاغذهای ویژه، مانند کاغذهای صافی، کاغذهای روغنی، کاغذهای خوش‌بو، کاغذ نقاشی، کاغذ خوش‌نویسی، کاغذهای صنعتی، کاغذ دست‌شویی و گونه‌های دیگر، ساخت.

انواع کاغذ و مقوای مصرفی در چاپ

معرفی کاغذ چاپ و تحریر

الف- معرفی کاغذ چاپ و تحریر آن چه در ایران به نام کاغذ تحریر شناخته می شود در طبقه بندی بین المللی کاغذها کاغذ تحریر و چاپ writing and printing paper نامیده میشود و انواع مختلف دارد . این کاغذ به دو صورت پوشش دار یا اندوده شده (Coated) و بدون پوشش یا اندود نشد(Uncoated) عرضه می شود. آنچه در ایران کاغذ تحریر نامیده میشود معمولا بدون پوشش است و به گونه ای است که میتوان با جوهر روی هر دو طرف آن نوشت بدون این که مرکب به سمت دیگر کاغذ نفوذ کرده و یا نشت کند .

انواع سایز و گرماژ چاپ و تحریر

این نوع کاغذ در سایزهای ۱۰۰*۷۰، ۹۰*۶۰ و گراماژهای ۵۰ ،۵۵، ۶۰، ۶۵، ۷۰، ۷۵، ۸۰، ۱۰۰، ۱۲۰ GSM ارائه می شود.

موارد مصرف کاغذ چاپ و تحریر

موارد مصرف این نوع از کاغذ در صنایع چاپ و تحریر است. برای چاپ انواع کتاب، مجله و سررسید ازاین نوع کاغذ استفاده می شود. همچنین تمام کاغذهای کپی که برای پرینت توسط پرینتر استفاده می شود ، از این نوع است. کاغذ کپی درحال حاضر بیشتر از کشورهای اندونزی ،کره جنوبی، چین، مالزی ، میباشد.

شرکت های تولید کننده کاغذ چاپ و تحریر

برندهای معروف کاغذ چاپ و تحریر عبارتند از : (Inda KiathIK)، سه سکه ( Coins3)، قو (Sinar Royal)، موریم Moorim، تحریر App، تحریر شینهو و تحریر کرون (crown) و Lonfon

ب- معرفی کاغذ و مقوای گلاسه

کاغذ چاپ دارای پوشش دورو با کیفیت بالا و کمی سنگین و با سطحی صاف و هموار را کاغذ گلاسه می نامند. تکثیر تصاویر تک رنگ و چند رنگ با کیفیت خوب نیاز به کاغذی دارد که سطح آن یکدست و صاف باشد و بصورت یکنواخت جوهر جذب سطح آن شود . کاغذ گلاسه در این مورد مناسبترین می باشد.

ج- معرفی مقوای پشت طوسی و سفید

مقوای پشت طوسی مقوایی است با گرم های متنوع که یک طرف آن سفید است. از این نوع مقوا در چاپ جعبه و بسته بندی های مختلف استفاده می شود.

مقوای پشت طوسی یا دوبلکس از ورقه های مقوا بصورت دو لایه تهیه میشود و بطور طبیعی این دو لایه با صفحه های مخصوص مرطوب به همدیگر چسبانده میشود

انواع سایز و گرماژ کاغذ و مقوای گلاسه

کاغذ گلاسه در سایزهای ۱۰۰*۷۰، ۹۰*۶۰ و(سایزهای خاص ) گرماژهای ۸۰ ، ۹۰ ، ۱۰۰ ، ۱۱۳ ،۱۱۸ ، ۱۳۵ ، ۱۴۸ ، ۱۷۰ ، ۲۰۰ ، ۲۵۰ ، ۲۸۰ ، ۳۰۰ ، ۳۵۰ ارائه می شود.

موارد مصرف کاغذ و مقوای گلاسه:

انواع مجله و جلد آن ، کارت ویزیت از مصارف اصلی کاغذ و مقوای گلاسه هستند. این نوع کاغذ به طور ویژه در چاپخانه ها و انتشاراتی ها کاربرد دارد.

شرکت های تولید کننده کاغذ و مقوای گلاسه

برندهای معروف کاغذ گلاسه عبارتند از شینهو (Artone)، هانسل (Hansol)، موریم (Moorim)، نیوکرون(New crown) ، نویا (Nevia) درحال حاضر بیشترین کاغذهای وارداتی از کشورهای کره جنوبی، چین و اندونزی میباشد . کاغذ گلاسه به دو صورت مات و براق و همچنین یک رو و دو رو ارائه می شود.

انواع سایز و گرماژ مقوای پشت طوسی و سفید

این نوع مقوا در انواع سایزها و گرماژهای ۲۱۰, ۲۳۰ ,۲۵۰, ۲۸۰, ۳۰۰, ۳۵۰, ۴۰۰ ارائه می شود.

مشخصات مقوای پشت طوسی و سفید

مقوای پشت طوسی دارای خصوصیات زیر میباشد: سختی یا نرمی زیاد (با توجه به نوع آن) ، شفافیت قابلیت چاپ بالا، معمولا روی آن سفید و پشت آن سفید یا طوسی میباشد و در پالت و در لایه فیلم های پلاستیکی بسته بندی میشود .و معمولا رول و شیت ( ورق) آن تولید میشود . مقواهای پشت طوسی که استفاده از آنها به خصوص در بسته بندی داروها معمول می باشد از نوع بازیافتی بوده و نظر به بازیافتی بودن آنها و حساسیت های موجود دررابطه با نوع کاربری آنها استفاده از آنها در بسته بندی های دارویی از لحاظ قانونی ممنوع می باشد . شایان ذکر است که این مقواها متاسفانه در برخی صنایع غذایی نظیر بسته بندی بستنی های لیتری و … نیز کماکان مورد استفاده قرار می گیرند . مقوای پشت کرم یا زرد که کیفیتی بالا تر از مقوای پشت طوسی دارد معمولا در ساخت جعبه های دارویی و بهداشتی بکار می رود. نوع دیگری از مقوا در بسته بندیهای بهداشتی مورد استفاده قرار میگیرد و دارای مجوز وزارت بهداشت ایران است مقوای IVory board است که در ایران به ایندر برد یا ایندل برد معروف است.

موارد مصرف مقوای پشت طوسی و سفید

عمدتا در بسته بندی بکار میرود : نظیر جعبه کفش ، دستمال کاغذی ، جعبه شیرینی ، جعبه کبریت ، جعبه خمیر دندان، و انواع

بسته بندی ها در تمام صنایع

شرکت های تولید کننده مقوای پشت طوسی و سفید:برندها و مارک های معروف شامل هانسول (hansol)، اژدها(shinpoong)، ببری (seha)، اسبی (White horse) و پاندا می باشند.